على رفيعى
236
تاريخ تحليلى پيشوايان (ع) (فارسى)
مناسبترين زمان ديدار مردم با پيشواى خود همين دو روز بود . شيفتگان ، بر سر راه آن گرامى مىنشستند و به هنگام عبور امام از مقابل آنان ، خواستهها و مشكلاتشان را مطرح مىكردند و از آن حضرت پاسخ مىگرفتند . « 1 » فعاليتها و موضعگيرىها تحت نظر و در زندان بودن امام عسكرى عليه السلام در طول مدت امامت از يك سو ، و محدود بودن دوران امامت آن حضرت از سوى ديگر ، موجب شده تا تاريخ زندگى آن بزرگوار و فعّاليّتها و موضعگيريهايش در برابر جريانات مختلف روز در هالهاى از ابهام باقى بماند . با اين حال از بررسى مجموع سخنان و نامههاى امام و نيز برخوردها و موضعگيريهاى آن حضرت در برابر افراد و رويدادهاى گوناگون ، مىتوان فعاليّتهاى امام را در محورهاى زير عنوان كرد . 1 - تبيين و تثبيت موضع امامت تلاشهاى امام براى تحقق هدف ياد شده گوناگون بود ؛ گاهى به صورت نوشتن نامه براى افراد مسألهدار در موضوع امامت متجلى مىشد ؛ مثل نامهاى كه براى اسحاق بن اسماعيل نوشت و با استناد به آيات قرآن به اثبات مسأله امامت و آثار و بركات آن در زندگى فردى و اجتماعى افراد پرداخت و در پايان از وى خواست تا نامه را براى ابراهيم بن عبده ، وكيل حضرت در آن ديار بخواند و از او خواست ضمن عمل به محتواى نامه ، آن را براى همه شيعيان آن ناحيه بخواند تا در پرتو آن ، در زمينه مسأله امامت از يكديگر سؤال نكنند و به ريسمان بندگى خدا چنگ زنند و از شيطان دورى گزينند . « 2 » و يا نامهاى كه به يكى از بنىاسباط - در پاسخ به پرسش وى درباره اختلاف شيعيان در امر امامت و درخواست نشانهاى بر امامت خود - نوشته است . « 3 »
--> ( 1 ) - الغيبة ، شيخ طوسى ، ص 129 و دلائل الامامة ، ص 226 . ( 2 ) - براى آگاهى از تفصيل نامه به بحارالانوار ، ج 50 ، صص 319 - 323 رجوع كنيد . ( 3 ) - ر . ك . همان ، ص 296 .